foodFIRST for Thought

Stadslandbouw: bonestaken tussen de flats of voetballende kinderen?*

© 2014-03-11 | Hans Groen

Stadslandbouw is 'hot'. Als je het activisme ziet waarmee in steden in West Europa en Noord Amerika mensen de schop in de grond van parken en braakliggende terreinen steken, kan je stellen dat het een sociale beweging is geworden. Dat was mijn conclusie ook na afloop van de presentatie van 'Farming the City' op 10 april 2013 in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam.

Stadslandbouw in ontwikkelde landen is iets anders dan het terugplaatsen van boerenbedrijven in de stad zelf. Voor de voedselzekerheid in de grote steden is dat niet eens nodig. Het gaat echter om andere kwaliteiten van voedsel en van ons eet- en leefpatroon. Minder milieubelastende productie, meer smaak, minder verspilling. Het recht bijvoorbeeld van de vijfvingerige wortel om als conserve gegeten te worden (zie het initiatief 'Culinary Misfits', Berlijn). Stadslandbouw gaat over ander voedsel voor een andere samenleving. Een alternatief voor het industriële voedsel en het industriële' wonen in flats.

Daarmee komt stadslandbouw in competitie met andere maatschappelijke en culturele waarden. Intrigerend is een weinig besproken spanningsveld, nemelijk dat met de functie van het openbaar groen. In vooral de stadsuitbreidingen die in de wederopbouwperiode zijn gerealiseerd, is vanuit de idee van 'lucht, licht en ruimte' veel openbaar groen tussen de flats aangelegd. Voor de promotors van stadslandbouw is dit openbare groen 'lege ruimte'. Dat zegt veel over hoe een maatschappij eruit zou moeten zien. Productieland is blijkbaar de zinvolle bestemming van land en werken in de tuin de geëigende activiteit voor de stadsbewoner. Maar wat is beter: uitkijken over tomatenplanten en bonenstaken met je buren die daartussen schoffelen, of je kinderen op het gras te zien voetballen? Is de toekomst aan het Almere van de Floriade 2022 die als motto heeft 'Growing Green Cities'. Of is het de recent publiceerde Nota Cultuurhistorie Amsterdam Nieuw-West waarin gepleit wordt voor het behoud van de groene ruimte zoals die in het Amsterdams Uitbreidingsplan ter verpozing is bedoeld.

Kleinschalige stadslandbouw verrommelt mijns inziens het groen dat de stedeling ook nodig heeft om zich te ontspannen en rond andere activiteiten mensen te ontmoeten. Alleen stedelijk vormgegeven landbouw, de hoogte in dus, zal die ruimte met rust laten, en zelfs nog vergroten. Daarvan bevat 'Farming the City' ook een voorbeeld: 'Sky Greens' in Singapore, kassen waarin op een klein oppervlak veel groente verbouwd kan worden. Een high-tech oplossing, geen gekeuter in voortuintjes en braakliggende stukjes land. Alleen met efficiënte productie zet je zoden aan de dijk. En kunnen je kinderen op het gras blijven voetballen op het openbare groen rond de kassen.

* Dit artikel verscheen op 18 mei 2013 in 'Nieuwe Oogst'.

            
foodFIRST for thought

Opinions and verbatim reports of the foodFIRST activities

Vijverbergsession 2 December: A policy paradigm for rural development cooperation in Africa
22-12-2015 | Hans Groen

Vijverbergsession 21 October 2015: Private sector-led greening of agriculture in Africa
15-12-2015 | Hans Groen

Vijverbergsession 3 December 2014, Van smallholders tot ondernemers
19-01-2015 | Marijke van Hooijdonk

Vijverbergsession 10 September 2014: Family Farming and Financial Services
01-12-2014 | Marieke De Sonnaville

Vijverbergsessie 5 maart 2014: De watervoetafdruk van agrarische producten
11-09-2014 | Hans Groen

Vijverbergsessie 7 mei 2014, Het Dutch Good Growth Fund
11-09-2014 | Hans Groen

Vijverbergsession 2 juli 2014: De rol van regionale markten voor voedselzekerheid in Afrika
12-08-2014 | Marieke De Sonnaville

Vijverbergsession 2 april 2014: The oceans as a food source; towards sustainable governance
15-05-2014 | Hans Groen

Vijverbergsessie 16 oktober 2013: De nexus tussen water, energie en voedselzekerheid
26-03-2014 | Hans Groen

Stadslandbouw: bonestaken tussen de flats of voetballende kinderen?*
11-03-2014 | Hans Groen

Vijverbergsessie 11 december 2013: Boerengezinsbedrijven en de onderzoeksagenda voedselzekerheid
10-03-2014 | FoodFIRST Editors

Vijverbergsessie 15 januari 2014 Voedselverspilling in de keten
13-02-2014 | Hans Groen

Vijverbergsessie 6 november 2013: Governance van oceanen als mondiale publieke goederen -- De pelagische visserij als casus
13-02-2014 | FoodFIRST Editors

Vijverbergsessie 25 september 2013: Food security and nutrition security
17-12-2013 | Hans Groen

Vijverbergsessie 22 mei 2013: Water en voedselzekerheid
06-08-2013 | Hans Groen

Vijverbergsessie 20 maart 2013: Coöperaties en Landbouwontwikkeling
17-06-2013 | Hans Groen

Vijverbergsessie 17 april 2013: Cultuur, Religie en Voedsel
14-06-2013 | Hans Groen

Vijverbergsessie: Voedselzekerheid; wat werkt?
03-04-2013 | Karlijn Muiderman

Vijverbergsessie: De Lessen van Venlo
26-03-2013 | Femmy Bakker-de Jong

Urban Agriculture
16-10-2012 | Karlijn Muiderman

The Business of Food and Nutrition Security
16-10-2012 | Karlijn Muiderman

FoodFirst in Practice
27-09-2012 | Wim Peeters

19 June 2012: Investing in Food Security & Food Markets in Africa
21-08-2012 | Hans Groen

29 May 2012: Breaking the hunger cycle in Africa
21-08-2012 | Hans Groen

8 May 2012: Food and Sustainability: Please, enjoy your steak
14-05-2012 | Hans Groen

24 April 2012: Cooperatives and Development
14-05-2012 | Hans Groen

15 March 2012: VoedselZaken over grenzen heen
23-03-2012 | Hans Groen

Landbouw en handelsliberalisering, GLB en WTO Vijverbergsessie 16 januari 2012
26-01-2012 | Hans Groen

Food and Geopolitics, Vijverberg session 21 november 2011
26-01-2012 | Hans Groen

Pastoralism, Vijverberg session 9 June 2011
12-12-2011 | Hans Groen

Workshop Pastoralism, Ministry EL&I 29 September 2011
06-10-2011 | Hans Groen

Voedsel brengt geopolitiek terug in platte wereld
05-10-2011 | Cor van Beuningen